ΟΣΔΕΛ


- Ανοιχτή επιστολή της Ένωσης Ελληνικού Βιβλίου για την υπεράσπιση της ενιαίας τιμής


 

Αθήνα, 25 Νοεµβρίου 2013

 

Προς: Πρωθυπουργό κ. Αντώνη Σαµαρά

Κοινοποίηση προς:

τον Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ κ. Αλέξη Τσίπρα

τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ κ. Ευάγγελο Βενιζέλο

τον Πρόεδρο των Ανεξάρτητων Ελλήνων κ. Πάνο Καµµένο τον Πρόεδρο της ∆ΗΜΑΡ κ. Φώτη Κουβέλη

τον Γ.Γ. του ΚΚΕ κ. ∆ηµήτρη Κουτσούµπα

τον Υπουργό Οικονοµικών κ. Γιάννη Στουρνάρα

τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονοµικών κ. Χρήστο Σταϊκούρα τον Υπουργό Ανάπτυξης κ. Κωνσταντίνο Χατζηδάκη

τον Υφυπουργό Ανάπτυξης κ. Αθανάσιο Σκορδά τον Υπουργό Πολιτισµού κ. Πάνο Παναγιωτόπουλο

 

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΤΙΜΗΣ

 

 

Γίνεται τελευταία λόγος για κατάργηση των προστατευτικών διατάξεων που αφορούν το βιβλίο, πράγµα που σε απλά ελληνικά σηµαίνει κατάργηση της ενιαίας τιµής. Η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου εκφράζει την απόλυτηαντίθεσή της σε ένα τέτοιο ενδεχόµενο, το οποίο θα αποτελέσει τη χαριστική βολή για το ποιοτικό βιβλίο και για όσους εκδότες, βιβλιοπώλες και πνευµατικούς δηµιουργούς το υπηρετούν. Και εξηγούµε το γιατί:

 

 

 

Η ενιαία τιµή του βιβλίου, που ξεκίνησε από την πρωτοπόρο στο θέµα αυτό Γαλλία, έχει διττό σκοπό: να εξορθολογίσει την αγορά και να προστατεύσει και ενισχύσει τον πλουραλισµό στον χώρο του βιβλίου. Πιο συγκεκριµένα, να προστατεύσει το σοβαρό και δύσκολο άρα αντιεµπορικό βιβλίο, το οποίο είναι το στοιχείο που προάγει την παιδεία, τον πολιτισµό και άρα το δηµοκρατικό πολίτευµα. Επιπλέον, ας γίνει σε όλους σαφές πως η ενιαία τιµή αφορά ένα

µέρος της εκδοτικής παραγωγής και όχι το µεγαλύτερο, διότι περιλαµβάνει

µόνο τα βιβλία εκείνα που τυπώθηκαν εντόςτηςτελευταίαςδιετίας.

 

Όποιος πιστεύει ότι το βιβλίο, σ’ όλη του την παραγωγή και τον πλουραλισµό, αποτελεί ελεύθερη έκφραση που ούτε πρέπει να υποτάσσεται σε ιδεολογίες, ούτε πρέπει να δηµιουργείται σε καθεστώς ασφυκτικών πιέσεων της αγοράς, έχει πολλούς λόγους να υποστηρίξει την ύπαρξη της ενιαίας τιµής.

 

Η ενιαία τιµή ισχύει σήµερα στις εξής χώρες:

 

  • Γαλλία (από το 1981, ο οποίος επεκτάθηκε το 2011 και για τα ebooks)
  • Γερµανία (νόµος του 1887 που αντικαταστάθηκε µε νεότερο νόµο του 2002)
  • Ισπανία (από το 1975)
  • Ιταλία (από το 2005)
  • ∆ανία (από το 2001)
  • Ολλανδία (από το 2005)
  • Πορτογαλία (από το 1996)
  • Αυστρία (από το 2000)
  • Βέλγιο
  • Λουξεµβούργο
  • Ιαπωνία (από το 2008)
  • Μεξικό (από το 2008)
  • Αργεντινή (από το 2001)
  • Νότια Κορέα (από το 2002)
  • Νορβηγία, Ουγγαρία και Σλοβενία (συµφωνία µεταξύ εκδοτών και βιβλιοπωλών)

 

Ο νοµοθέτης πιστεύει, και αυτό πιστεύουµε και εµείς, ότι, για να διατηρηθεί η πολυµορφία  πρέπει  να  ενισχυθούν  όλοι  οι  διαθέτες  βιβλίων,  από  τους

µικρότερους ως τους µεγαλύτερους. Είναι γνωστό ότι οι µεγάλες αλυσίδες, που ενδιαφέρονται για την ταχεία ανάπτυξή τους και στηρίζονται σε κεφάλαια που απαιτούν ταχεία απόδοση, επιδιώκουν αφενός µεν να διαθέτουν βιβλία ταχείας κυκλοφορίας, τα γνωστά «bestsellers», και αφετέρου να προσελκύσουν όσο το δυνατό µεγαλύτερο κοινό. Χωρίς την ενιαία τιµή, οι µεγάλες αλυσίδες, εφόσον έχουν τη δυνατότητα να κάνουν µεγαλύτερες εκπτώσεις και να τις διαφηµίζουν αναλόγως, κατορθώνουν σε µεγάλο βαθµό να παίρνουν την πελατεία  των

µικρών βιβλιοπωλείων, µε τελικό αποτέλεσµα πολλά από αυτά να κλείνουν. Συχνά µάλιστα κλείνουν τα µικρά βιβλιοπωλεία που διευθύνονται από ανθρώπους που αγαπούν το βιβλίο, που οι ίδιοι έχουν πνευµατικά ενδιαφέροντα και ανάλογη παιδεία. Σ’ αυτήν όµως την περίπτωση, βιβλία µε

µικρή κυκλοφορία, τα οποία ο εκδότης θα διέθετε σ’ ένα µεγάλο αριθµό βιβλιοπωλείων, αυτοµάτως γίνονται ζηµιογόνα για την εκδοτική επιχείρηση µε αποτέλεσµα να µην εκδίδονται. Έσχατη συνέπεια µιας τέτοιας κατάστασης θα είναι να καταντήσει ο εκδότης να εκδίδει βιβλία κατά παραγγελία των µεγάλων αλυσίδων. ∆εν θα αργήσουν ίσως να δηµιουργηθούν και οµάδες εργασίας που θα παράγουν βιβλία κατά ορισµένα πρότυπα.

 

Τα παραδείγµατα από τις χώρες όπου δεν υφίσταται ενιαία τιµή είναι αποκαλυπτικά: στην Αγγλία, µέσα σε µία τετραετία, τα ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία από 1.800 µειώθηκαν σε 1.280. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι ότι η αλυσίδα Βorders µε 69 βιβλιοπωλεία στην Αγγλία, 686 στις ΗΠΑ και 19.500 εργαζόµενους χρεοκόπησε λόγω του ανηλεούς πολέµου τιµών (κυρίως εναντίον της Amazon) προκειµένου να συγκρατήσει το µερίδιο της αγοράς που έχανε από το ηλεκτρονικό εµπόριο. Για τους ίδιους λόγους ο Waterstones, µε 288 βιβλιοπωλεία και 4.500 εργαζόµενους, ήταν στα πρόθυρα χρεοκοπίας και διεσώθη διότι αγοράστηκε από Ρώσο δισεκατοµµυριούχο και η Barnes and Noble, ιστορική φίρµα µε 1.360 βιβλιοπωλεία στις ΗΠΑ, έχει συρρικνωθεί στα 675 και αναζητά χρηµατοδότες.

 

Υπάρχει επίσης ο ισχυρισµός ότι τάχα η κατάργηση της ενιαίας τιµής θα κάνει το βιβλίο φθηνότερο. Υπάρχει άλλος ισχυρισµός πως την εποχή της οικονοµικής απελευθέρωσης η ενιαία τιµή τάχα καταργεί τον ανταγωνισµό. Και τα δύο επιχειρήµατα είναι έωλα. Μελέτες που έγιναν από το ΕΚΕΒΙ µετά τα πρώτα έτη εφαρµογής της ενιαίας τιµής αποδεικνύουν οι τιµές όχι µόνο δεν ανέβηκαν, αλλά συγκρατήθηκαν σε χαµηλά επίπεδα (παρακαλούµε δείτε αριθµητικό παράδειγµα στο Παράρτηµα 1, καθώς επίσης και εικόνα των τιµών της Amazon στο Παράρτηµα 2)

 

Επιπλέον, ο ανταγωνισµός δεν καταργείται – υπάρχει µεταξύ των εκδοτών. Η Ελλάδα είναι µια πολύ µικρή αγορά, ο Έλληνας εκδότης δεν κάνει εύκολη απόσβεση του κόστους του, λόγω του περιορισµένου αναγνωστικού κοινού. Κάθε εκδότης προσπαθεί να εκδώσει το καλύτερο βιβλίο και στη χαµηλότερη τιµή, ενώ παράλληλα επιβαρύνεται και µε έξοδα µετάφρασης. Αν κάποιος τον αναγκάζει  να  ανεβάζει  τις  τιµές,  αυτός  είναι  εκείνος  που  του  ζητάει

µεγαλύτερες εκπτώσεις. Και αν αυτός που ζητάει µεγαλύτερες εκπτώσεις στη

 

 

 

συνέχεια κάνει εκπτώσεις στο κοινό, τότε πρόκειται για µια δηµιουργία φούσκας που κάποιος την προκαλεί και στη συνέχεια την τρυπάει για να ξεφουσκώσει αποβλέποντας στο προσωπικό του συµφέρον.

 

Στο πνεύµα των παραπάνω στην Ελλάδα ψηφίστηκε ο σχετικός νόµος (2557 - 24/12/1997, ΦΕΚ 271, τεύχος 1, άρθρο 1 παρ. 3 & Υπουργική Απόφαση, αριθµός ΥΠΠΟ / Γραµµατ./α/ Φ33/7666, ΦΕΚ 215, τεύχος 2, 06/03/1998), ο οποίος παρά τις ατέλειές του λειτούργησε µέχρι τώρα. Σήµερα, αντί να προσπαθούµε να ενισχύσουµε και να βελτιώσουµε τον νόµο αυτό, ακούµε πως ενδέχεται να καταργηθεί.

 

Η  Ένωση  Ελληνικού  Βιβλίου  θεωρεί  πως  οποιαδήποτε  διατάραξη  του συστήµατος της ενιαίας τιµής θα έχει ως αποτέλεσµα:

 

  • να πληγεί το βιβλίο, και ιδιαίτερα το σοβαρό βιβλίο
  • να πληγεί ο πολιτισµός στη χώρα µας
  • να µαταιωθεί η προσπάθεια που κάνουν οι εκδότες να φέρουν το κοινό σε επαφή µε σπουδαία, πλην όµως αντιεµπορικά, έργα
  • να κλείσουν επιχειρήσεις
  • να µείνουν χωρίς δουλειά χιλιάδες εργαζοµένων
  • να µην εισπράττει το κράτος φόρους, ΦΠΑ και όλα τα παρεπόµενα

 

Η ενιαία τιµή προστατεύει όλα τα παραπάνω και, το σηµαντικότερο, προστατεύει τον πλουραλισµό και την ελεύθερη διάδοση ιδεών.

 

 

Η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου καλεί

 

τον κόσµο του βιβλίου

 

την πανεπιστηµιακή κοινότητα

 

τους εκπαιδευτικούς όλων των βαθµίδων της εκπαίδευσης τα πολιτικά κόµµατα

κάθε ενεργό πολίτη αυτής της χώρας

 

να πάρουν θέση υπέρ της ενιαίας τιµής

 

Η ενιαία τιµή προάγει τον πολιτισµό, την παιδεία, τη δηµοκρατία!

 

 

Το ∆.Σ. της ΕΝ.ΕΛ.ΒΙ

 

Αθανάσιος Ψυχογιός                                   Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος

(εκδ. Ψυχογιός) (εκδ. ∆ιόπτρα)

Πρόεδρος                                            Γενικός Γραµµατέας

Τηλ.: 210 2804800                                 Tηλ.: 210 3302828

Email: thanos@psichogios.gr Email: costas@dioptra.gr

 

 

Ιωάννης Κωνστανταρόπουλος                    Στέφανος Πατάκης

(εκδ. Μίνωας)                                                  (εκδ. Πατάκη)

Αντιπρόεδρος                                        Αναπληρωτής Γενικός Γραµµατέας

Τηλ.: 210 2711222                                 Tηλ.: 210 3650043

Email: yannis_kon@minoas.gr Email: gengra@patakis.gr

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

 

 

 

  • Η αγορά του βιβλίου είναι ίσως η ανταγωνιστικότερη αγορά που υπάρχει στην  Ελληνική  επικράτεια.  Καµία  εκδοτική  εταιρία  βιβλίου  δεν  έχει

 

µερίδιο αγοράς που να φτάνει ούτε το 10% των συνολικών πωλήσεων της αγοράς βιβλίου.

 

  • Το ίδιο ισχύει για τα βιβλιοπωλεία. Οι αλυσίδες βιβλιοπωλείων, όλες µαζί, αγγίζουν σε πωλήσεις το 20% της συνολικής αγοράς.
  • Το ελληνικό δηµόσιο δεν επιβαρύνεται µε κανένα τρόπο από τις οριζόµενες τιµές από τον εκδότη ούτε από τις ρυθµίσεις της ενιαίας τιµής. Ο νόµος της ενιαίας τιµής δεν ισχύει για προµήθειες του δηµοσίου και γενικότερα οργανισµούς µε πολιτιστικό ή ανθρωπιστικό περιεχόµενο, ενώ στην περίπτωση των πανεπιστηµιακών βιβλίων το δηµόσιο έχει ορίσει ένα δικό του τρόπο κοστολόγησης.

 

 

 

 

 

 

 

Τι σηµαίνει κατάργηση του νόµου ενιαίας τιµής:

 

 

 

Κάποιος θα µπορεί να πουλά είτε ακριβότερα είτε φθηνότερα τα βιβλία.

 

 

 

  1. Ακριβότερα: Σε όλα τα νησιά, τις κωµοπόλεις και τα µεγάλα χωριά, όπου δεν υπάρχουν πολλά και µεγάλα βιβλιοπωλεία, θα ανεβούν οι τιµές πώλησης των βιβλίων, όπως ακριβώς γίνεται µε τα πρατήρια βενζίνης, µε δικαιολογία τα µεταφορικά κόστη. Άρα ένα 30% του πληθυσµού, που συνήθως είναι φτωχότερο, θα αγοράζει ακριβότερα τα βιβλία.

 

 

 

  1. Φθηνότερα: Το εµπορικό κίνητρο ενός µεγάλου βιβλιοπωλείου ή µιας αλυσίδας βιβλιοπωλείων θα είναι να διαφηµίσει και να πουλήσει, σχεδόν στο κόστος, τα βιβλία bestsellers. Για να το πετύχει αυτό θα «εκβιάσει» υψηλό ποσοστό έκπτωσης από τον εκδότη, ο οποίος µε τη σειρά του, για να µην εξαφανιστεί το µικτό του κέρδος, θα υψώσει τη λιανική τιµή του προϊόντος.

 

 

 

Για παράδειγµα: επιλέγουµε ένα βιβλίο bestseller, το τελευταίο του συγγραφέα Dan Brown, και συγκρίνουµε τις τιµές πώλησης σε διάφορες χώρες της Ευρώπης. Παρακαλούµε πολύ να ληφθεί υπόψη ότι:

 

 

 

  1. όλες οι χώρες που παραθέτουµε, εκτός Αγγλίας, έχουν νόµο ενιαίας τιµής
  2. όλες οι χώρες εκτός Αγγλίας έχουν επιπλέον κόστος παραγωγής τη

 

µετάφραση του έργου

 

  1. η Ελλάδα,  λόγω  µικρότερου  πληθυσµού,  τυπώνει  σε  λιγότερα τεµάχια και άρα το κόστος των εκτυπωτικών είναι πολύ υψηλότερο ανά τεµάχιο.

 

 

Τέλος ας ληφθεί υπόψη ότι το κόστος του χαρτιού είναι το ίδιο για όλες τις χώρες και ανεξάρτητο από το κόστος ζωής και τους κατώτατους µισθούς που ισχύουν σε κάθε χώρα.

 

 

Νόµος ενιαίας τιµής

 

 

 

 

Χώρα

 

 

 

 

Συγγραφέας

 

 

 

 

Τίτλος

 

 

Τιµή τιµοκαταλόγου

 

 

Τιµή   µε έκπτωση

 

 

 

 

Έκπτωση

 

 

 

 

Υπάρχει

 

 

 

Ελλάδα

 

 

Dan Brown

 

 

 

Inferno

 

 

 

18,80 €

 

 

 

16,92 €

 

 

 

-10%

Μέγιστη

επιτρεπόµενη έκπτωση 10%

 

 

 

Υπάρχει

 

 

 

Γαλλία

 

 

Dan Brown

 

 

 

Inferno

 

 

 

22,90 €

 

 

 

21,78 €

 

 

 

-5%

Μέγιστη

επιτρεπόµενη έκπτωση 5%

 

 

 

Υπάρχει

 

 

 

Ισπανία

 

 

Dan Brown

 

 

 

Inferno

 

 

 

22,50 €

 

 

 

21,37 €

 

 

 

-5%

Μέγιστη

επιτρεπόµενη έκπτωση 5%

∆εν

υπάρχει

 

 

Αγγλία

Dan

Brown

 

 

Inferno

 

 

£28,96 – 34,07€

£17,97 –

21,14€

 

 

-38%

Ελεύθερη

έκπτωση

 

Παρατηρήστε ότι η τιµή τιµοκαταλόγου του Ελληνικού βιβλίου είναι 45%

µικρότερη. Επίσης οι τιµές τιµοκαταλόγου σε Γαλλία και Ισπανία είναι ίδιες.

Τώρα παρατηρήστε ότι η τελική τιµή µετά την έκπτωση του Ελληνικού βιβλίου είναι 20% φθηνότερη από την Αγγλική τιµή που προκύπτει µετά από την εντυπωσιακή έκπτωση 38%.

Επίσης οι τελικές τιµές µετά την έκπτωση σε Γαλλία και Ισπανία είναι ίδιες µε την τελική της Αγγλίας. Αυτό σηµαίνει ότι στην Αγγλία που δεν ισχύει η ενιαία τιµή βιβλίου, το κοινό αγοράζει στην ίδια τιµή µε το κοινό των χωρών που ισχύει η ενιαία τιµή. Απλά έχει την ψευδαίσθηση της µεγάλης έκπτωσης.

Επιπλέον, η τιµή πώλησης στην Αγγλία δεν είναι η µέση τιµή της χώρας, αλλά η τιµή της Amazon που εφαρµόζει τις µεγαλύτερες εκπτώσεις. Άρα είναι ιδιαίτερα πιθανό η µέση τιµή πώλησης του βιβλίου αυτού στην Αγγλία να είναι υψηλότερη και άρα ο καταναλωτής της Αγγλίας το αγοράζει ακριβότερα από τοn Γάλλο ή τον Ισπανό όπου ισχύει η ενιαία τιµή.

Είναι σίγουρο πως τα ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία (συνήθως µικρές επιχειρήσεις) αδυνατούν να αγοράσουν τις ίδιες ποσότητες µε την Amazon και να τύχουν

 

 

 

µεγάλης έκπτωσης. Έτσι νοθεύεται ο ανταγωνισµός µε αποτέλεσµα τα µικρά και µεσαία βιβλιοπωλεία να πωλούν κυρίως τα µη εµπορικά βιβλία και να φυτοζωούν. Ο κόσµος του βιβλίου κρέµεται από µια κλωστή τη στιγµή αυτή. Οποιαδήποτε αρνητική επέµβαση θα δηµιουργήσει κοινωνικό και πολιτιστικό πρόβληµα.

 

 

 

 

 

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

 

 

 

Amazon Αγγλίας

 

 

Amazon Γαλλίας

Amazon Ισπανίας


ΟΣΔΕΛ
Σπίτι του Βιβλίου
Θεμιστοκλέους 73, 10683 Αθήνα
Τηλ. 210-3849100

e-mail: info@osdel.gr