ΟΣΔΕΛ


-Παράνομη στην Γαλλία η προσφορά της Amazon για απεριόριστη πρόσβαση σε ψηφιακά βιβλία


Διχασμένοι οι εκδότες

Του Alain Beuve-Mery για τη Le Monde 19 Φεβρουαρίου 2015 / Απόδοση για το dim/art: Γιώργος Γλυκοφρύδης—

 

Πηγή: http://dimartblog.com/2015/03/08/loffre-de-livres-illegale-en-france1/

Οι κυνηγοί —με το που εμφανίζεται το θήραμα— φωνάζουν το όνομά του, για να το μάθει όλη η ομάδα τους ότι εμφανίστηκε και να οπλίσουν. Όχι μόνο για να ετοιμαστούν να το κυνηγήσουν, αλλά και για να προστατευθούν. Διότι το θήραμα δεν είναι απαραιτήτως κάτι ακίνδυνο. Ενδέχεται να είναι και ένας άκρως επικίνδυνος γίγαντας. Οπότε: Να το, λοιπόν, «Amazon

Η ειδική Εισηγήτρια για το Βιβλίο, Laurence Engel, σε γνωμοδότησή της, που δόθηκε στη δημοσιότητα την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2015, έκρινε ότι οι προσφορές συνδρομών που δίνουν απεριόριστη πρόσβαση σε ψηφιακά βιβλία, όπως αυτή της Kindle Unlimited, δεν είναι συμβατή με τον νόμο του 2011 περί ενιαίας τιμής του ψηφιακού βιβλίου.

Οι γάλλοι εκδότες, που διατηρούν πάντοτε μονίμως αμυντική στάση απέναντι στις πρωτοβουλίες του αμερικανικού κολοσσού, περίμεναν εδώ και καιρό αυτή την απόφαση, παρά το γεγονός ότι οι απόψεις τους επί του θέματος φαίνεται πλέον να διίστανται.

Γιατί τώρα αυτή η γνωμοδότηση;

Αυτή Η τριάντα σελίδων γνωμοδότηση, η πρώτη της ειδικής Εισηγήτριας για το Βιβλίο, πρώην διευθύντριας του πολιτικού γραφείου της Αurélie Filippetti, αποτελεί απάντηση στο ερώτημα που είχε κατατεθεί τον Δεκέμβριο του 2014, από την Fleur Pellerin, νυν υπουργό Πολιτισμού, ύστερα από την έναρξη της εν λόγω προσφοράς από την Amazon.

Ήδη από τον Ιούλιο του 2014, ο αμερικανικός κολοσσός είχε ξεκινήσει στην Αμερική την προσφορά της υπηρεσίας Kindle Unlimited, η οποία προτείνει μια συνδρομή 9,99 ευρώ το μήνα που δίνει πρόσβαση σε περισσότερα από 700.000 ψηφιακά βιβλία, κατά 99,9% στα αγγλικά. Η εταιρία δρομολόγησε στη συνέχεια την επέκταση της προσφοράς στις διάφορες χώρες όπου έχει παρουσία.

Η εισηγήτρια καλείτο κλήθηκε να απαντήσει σε δύο βασικά ερωτήματα που, από τον Δεκέμβριο του 2014, δημιούργησαν αναστάτωση στον εκδοτικό χώρο: ο νόμος του 2011 περί ενιαίας τιμής του ψηφιακού βιβλίου ισχύει και για τις συνδρομητικές προσφορές; Και αν ναι, οι προσφορές συνδρομών απεριόριστης πρόσβασης είναι σύννομες; σύμφωνες προς τον νόμο;

Ποια είναι η κατάσταση στη Γαλλία σχετικά με τις συνδρομές απεριόριστης πρόσβασης;

Εκτός από την Amazon, άλλες δύο γαλλικές εταιρείες είχαν προσπαθήσει να επικρατήσουν στην αναδυόμενη αυτή αγορά: πρόκειται για τη Youboox, που ιδρύθηκε τον Οκτώβριο του 2012, και για τη Youscribe, που ξεκίνησε τον Μάιο του 2014 από τον Juan Pirlot de Corbion, ιδρυτή της ιστοχώρου Chapitre, ο οποίος  η οποία αγοράστηκε στην συνέχεια από την εταιρεία France Loisirs.

Αντίθετα Αντιθέτως με ό,τι ισχύει για τη μουσική και τις ταινίες, το υπό διαμόρφωση προϊόν αφορο΄λσε σε ένα πακέτο απεριόριστης ανάγνωσης έναντι μιας μικρής μηνιαίας συνδρομής.

το σκεπτικό είναι η προσφορά στον καταναλωτή ενός πακέτου απεριόριστης ανάγνωσής, έναντι μιας μικρής μηνιαίας συνδρομής.

Τι λέει η γαλλική νομοθεσία;

Η Γαλλία υποστηρίζει κατ’ αρχήν ότι ο εκδότης πρέπει να έχει τον πλήρη έλεγχο της τιμής των βιβλίων, είτε πρόκειται για βιβλία που έχουν έντυπη μορφή είτε είναι ηλεκτρονικής μορφής. Κι αυτόν τον κανόνα η διανομή της Amazon επιχειρεί με κάθε τρόπο να παρακάμψει.

Η Ειδική Εισηγήτρια για το Βιβλίο από την πλευρά της υπογραμμίζει ότι «ο νόμος της 26ης Μαΐου 2011 εφαρμόζεται στις προσφορές ενοικίασης βιβλίων, και ειδικότερα στις υπηρεσίες ψηφιακής ανάγνωσης μέσω συνδρομής». Και συνεχίζει: «Από εκεί κι ύστερα, παραβαίνουν τις νομοθετικές διατάξεις οι προσφορές συνδρομής για τις οποίες η τιμή δεν έχει οριστεί από τον εκδότη ή η ορισθείσα από τον εκδότη τιμή δεν έχει ανακοινωθεί στο σύνολο των εμπόρων λιανικής και των χρηστών».

Σο πλαίσιο αυτό, η Laurence Engel υπενθυμίζει ότι «ο νόμος δεν απαγορεύει ούτε τη συνδρομή ούτε φυσικά και το streaming», αλλά ότι οι εμπορικές προσφορές που προτείνονται σήμερα στον καταναλωτή οφείλουν να εναρμονιστούν με τη γαλλική νομοθεσία.

Η γαλλική άποψη υποστηρίζεται κι από άλλα κράτη της Ευρώπης;

Η Γαλλία είναι, μέχρι σήμερα, το μόνο κράτος που τοποθετήθηκε ενάντια σ’ αυτήν τη νέα μορφή εμπορικής προσφοράς για την ανάγνωση.

«Το ευέλικτο και ταυτόχρονα ισχυρό ρυθμιστικό πλαίσιο που ισχύει σήμερα στη Γαλλία για τον χώρο του βιβλίου, εξασφαλίζει μια ισορροπημένη αγορά με διαφοροποιημένες προσφορές. Μέσα σ’ ένα δυναμικό περιβάλλον, δεν αποτελεί εμπόδιο για την καινοτομία και πρέπει να διατηρηθεί», υποστηρίζει η Engel, απευθυνόμενη κυρίως στις Βρυξέλες όπου δεν βλέπουν με θετικό μάτι τους ιδιαίτερα προστατευτικούς —κατά την γνώμη τους— κανόνες της γαλλικής αγοράς.

Προκειμένου να αμφισβητήσει το βάσιμο της γαλλικής νομοθεσίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να στηριχθεί στο ύψος του κύκλου εργασιών του ψηφιακού βιβλίου, το οποίο, το 2014, στη Γαλλία παραμένει περιθωριακό : 64 εκατομμύρια ευρώ ήτοι 1,6% του συνολικού κύκλου εργασιών του τομέα, και 2,4% σε πραγματικούς όρους, σύμφωνα με τα ποσά του Ινστιτούτου GfK.

Ποια είναι η άποψη των εκδοτών;

Ως προς αυτό, τα συμπεράσματα της Engel, δίνουν απάντηση σε μια θεωρητική κατά βάση διαμάχη. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι αρνήθηκαν να δώσουν στην Amazon τον κατάλογό τους για απεριόριστη χρήση ηλεκτρονικής ανάγνωσης. Είτε πρόκειται για τις νέες κυκλοφορίες είτε για τα παλιότερα βιβλία του καταλόγου τους. Πάντως, έχει αρχίσει να διαμορφώνεται και μια διαφορετική στάση, καθώς οι εκδότες των κόμικς —που είναι θετικοί απέναντι στα «πακέτα ανάγνωσης» και συνεργάζονται με την on line πλατφόρμα ψηφιακών κόμικς Izneo— διαφοροποιούνται από τους τρεις μεγάλους γαλλικούς εκδοτικούς οίκους, Hachette, Editis και Madrigall, οι οποίοι υποστηρίζουν την ισχύουσα κατάσταση.


ΟΣΔΕΛ
Σπίτι του Βιβλίου
Θεμιστοκλέους 73, 10683 Αθήνα
Τηλ. 210-3849100

e-mail: info@osdel.gr