ΟΣΔΕΛ


- Ποιος είναι ο σκοπός λειτουργίας του ΟΣΔΕΛ


O ΟΣΔΕΛ εισπράττει ποσά που αφορούν αμοιβές πνευματικών δικαιωμάτων και τα οποία δεν αποδίδονται στους δικαιούχους, λόγω αναπαραγωγής μέσω φωτοτυπιών, κ.λπ. Είναι το δικαίωμα εύλογης αμοιβής που οφείλεται σύμφωνα με το άρθρο 18 παρ. 3 Ν.2121/1993 για την ελεύθερη αναπαραγωγή των έργων του Δικαιούχου (χωρίς δηλαδή να απαιτείται η άδειά του) για ιδιωτική χρήση που γίνεται με τεχνικά μέσα όπως φωτοτυπικά μηχανήματα, κ.α. Συγκεκριμένα, ο ΟΣΔΕΛ εισπράττει 4% της αξίας εισαγωγής φωτοτυπικών μηχανημάτων, χαρτιού κατάλληλου για φωτοτυπία, scanners και αποθηκευτικών μέσων χωρητικότητας κάτω των 100Mb.



Αποδίδει αυτά τα ποσά σε εκδότες και σε συγγραφείς που έχουν συνάψει με αυτόν σχετική Σύμβαση Ανάθεσης για την είσπραξη των ποσών αυτών. Επομένως, με την υπογραφή της Σύμβασης Ανάθεσης, οι συγγραφείς και οι εκδότες αναθέτουν στον Οργανισμό να εισπράττει για λογαριασμό τους τα χρήματα, που εκείνοι χάνουν από την "ιδιωτική αναπαραγωγή" των έργων τους και την οποία οι ίδιοι δεν είναι σε θέση να ελέγξουν. Αυτομάτως γίνονται τότε συνδικαιούχοι στη διανομή των χρημάτων αυτών. Σας διευκρινίζουμε ότι ο ΟΣΔΕΛ βάσει του Ν.2121/1993 περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας, είναι ο μόνος φορέας, που δικαιούται να εισπράττει και να αποδίδει τα ποσά αυτά στους δημιουργούς. Τη διαδικασία αυτή δεν μπορεί να την κινήσει κανείς ατομικά. Διευκρινίζεται ότι ο ΟΣΔΕΛ δεν εμπλέκεται στα δικαιώματα, που εισπράττουν οι συγγραφείς από τους εκδότες τους, αλλά μόνο στην "εύλογη αμοιβή" λόγω "ιδιωτικής αναπαραγωγής". Ως προς τα υπόλοιπα δικαιώματα τα οποία ο ΟΣΔΕΛ διεκδικεί για λογαριασμό συγγραφέων και εκδοτών διευκρινίζουμε τα εξής:

 

1) Δικαιώματα εκμίσθωσης ή δανεισμού (2.2.β. της Σύμβασης Ανάθεσης)

Αφορά αποκλειστικά και μόνο τη χρήση που γίνεται από δανειστικές βιβλιοθήκες (κρατικές, δημοτικές πανεπιστημιακές ή ιδιωτικές). Εκμίσθωση είναι ο δανεισμός με αντάλλαγμα, ενώ ο δανεισμός είναι χωρίς αντάλλαγμα. Αποτελεί διεθνή πρακτική η διαχείριση του δικαιώματος αυτού από Ο.Σ.Δ. Και αυτό διότι είναι πρακτικά αδύνατο ή ασύμφορο ο εκδότης να προβαίνει ατομικά σε συμφωνίες με την κάθε βιβλιοθήκη και να ελέγχει στη συνέχεια ποια δικά του βιβλία δανείζονται, πόσες φορές κλπ.

 

2) Δικαίωμα μετάδοσης ή αναμετάδοσης έργων του λόγου ή επιστήμης στο κοινό με τη ραδιοφωνία και την τηλεόραση (2.2.γ. της Σύμβασης Ανάθεσης).

Αφορά τις περιπτώσεις έργων του λόγου που μεταδίδονται από το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση, π.χ. άρθρα εφημερίδων που διαβάζονται σε πρωινές εκπομπές, ποιήματα ή αποσπάσματα μυθιστορημάτων που διαβάζονται σε εκπομπές για το βιβλίο. Συγγραφείς ενδιαφέρονται ειδικά γι' αυτό το δικαίωμα διότι όταν καλούνται να συμμετάσχουν σε εκπομπές, δεν πληρώνονται και δεν μπορούν να διεκδικήσουν αμοιβή, ενώ τα δικαιώματα ανήκουν στον οργανισμό θα εισπράξουν αμοιβή. Περιλαμβάνει επίσης τις μεταφράσεις - υπότιτλους ξένων ταινιών ή σειρών καθώς και τη μετάδοση μυθιστορημάτων που έχουν διασκευαστεί σε σενάριο ταινιών ή σήριαλ. Δεν περιλαμβάνει το δικαίωμα διασκευής το οποίο το ασκεί ατομικά ο συγγραφέας ή ο εκδότης εάν έχει μεταβιβασθεί σε αυτόν.

 

3) Δικαίωμα δημόσιας εκτέλεσης έργων του λόγου εγγεγραμμένων σε κάθε είδους υλικούς φορείς ήχου ή ήχου και εικόνας ή μεταδιδόμενων από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση (2.2.δ. της Σύμβασης Ανάθεσης).

Αφορά τη χρήση έργων του λόγου που μεταδίδονται από το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση ή από κασετόφωνα - βίντεο σε δημόσιους χώρους (καφενεία, εστιατόρια, ξενοδοχεία, καταστήματα κλπ). Είναι προφανές ότι το δικαίωμα αυτό δεν μπορεί να το ασκήσει ατομικά ο κάθε εκδότης. Ούτε και ο ΟΣΔΕΛ πρόκειται μόνος του να στήσει δίκτυο είσπραξης από αυτήν την πηγή, αλλά θα μας αποδίδεται ένα μικρό ποσοστό από τα ποσά που θα εισπράττουν οι κύριοι δικαιούχοι (σκηνοθέτες, μουσικοί, ηθοποιοί κλπ.).

 

4) Δικαίωμα παρουσίασης έργων του λόγου στο κοινό (2.2.ε. της Σύμβασης Ανάθεσης).

Αφορά την παρουσίαση έργων στο κοινό σε εκδηλώσεις που παρουσιάζονται βιβλία και διαβάζονται αποσπάσματα. Και εδώ οι συγγραφείς που συμμετέχουν σε τέτοιου είδους εκδηλώσεις δεν αμείβονται και μπορούν να το επιτύχουν μέσω του οργανισμού.

 

5) Δικαίωμα εγγραφής, αναπαραγωγής και θέσης σε κυκλοφορία με κάθε είδους υλικούς φορείς ήχου ή ήχου και εικόνας έργων του λόγου που μελοποιήθηκαν με την άδεια του δικαιούχου (2.2.στ. της Σύμβασης Ανάθεσης)

Αφορά αποκλειστικά ποιήματα που μελοποιήθηκαν σε τραγούδια.

 

6) Δικαίωμα αναπαραγωγής έργων του λόγου με φωτοτυπικά μηχανήματα ή ανάλογα τεχνικά μέσα (2.2.ζ. της Σύμβασης Ανάθεσης).

Αφορά την αδειοδότηση αναπαραγωγής. Η πολιτική του ΟΣΔΕΛ στο θέμα αυτό είναι:

1. Να κινεί διαδικασίες εναντίον όσων προβαίνουν σε παράνομη φωτοτυπία βιβλίων.
2. Να παραχωρεί άδειες έναντι αμοιβής για την αναπαραγωγή μικρού μέρους ενός βιβλίου όπου προβλέπονται κυρώσεις εάν ο αντισυμβαλλόμενος παραβιάσει τη σύμβαση.
Η διαχείριση αυτού του δικαιώματος αποτελεί και τη μεγαλύτερη πηγή εσόδων για τους εκδότες και τους δημιουργούς στους άλλους ευρωπαϊκούς Ο.Σ.Δ.

 

7) Δικαίωμα ψηφιακής αναπαραγωγής έργων του λόγου ή επιστήμης που βρίσκονται σε βιβλιοθήκες ή αρχεία καθώς και το δικαίωμα διάθεσης ων έργων αυτών στο κοινό (2.2.η της Σύμβασης Ανάθεσης).

Αφορά τη διάθεση έργων στο κοινό κατά τρόπο ώστε οποιοσδήποτε επισκέπτης της βιβλιοθήκης ή του αρχείου να έχει πρόσβαση στα έργα αυτά αποκλειστικά μέσω υπολογιστή που είναι εγκατεστημένος στο χώρο που στεγάζεται η βιβλιοθήκη ή το αρχείο.

8) το δικαίωμα αναπαραγωγής και παρουσίασης στο κοινό έργων του λόγου ή επιστήμης που βρίσκονται εκτός εμπορίου.

Αφορά τα βιβλία που βρίσκονται εκτός εμπορίου και για τα οποία υπάρχει ενδιαφέρον συνήθως από βιβλιοθήκες για αναπαραγωγή και παρουσίασή τους στο κοινό μέσω του διαδικτύου

 


Τα παραπάνω δικαιώματα μεταβιβάζονται στον ΟΣΔΕΛ με αποκλειστικό σκοπό τη διαχείριση και όχι για να τα εκμεταλλευθεί ο ίδιος. Δηλαδή ο ΟΣΔΕΛ δεν θα κάνει ο ίδιος βιβλιοθήκη, τηλεοπτικό ή ραδιοφωνικό σταθμό, ούτε θα προμηθεύσει βιβλιοθήκες με βιβλία.

Τα παραπάνω δικαιώματα, τα διαχειρίζονται διεθνώς οι Ο.Σ.Δ. διότι δεν συμφέρει τους εκδότες ή τους συγγραφείς να τα διαχειρίζονται ατομικά.Είναι προφανές ότι οι συγγραφείς και οι εκδότες δεν έχουν τίποτα να χάσουν παρά μόνο να κερδίσουν από τη Σύμβαση Ανάθεσης με τον ΟΣΔΕΛ. Μόνο με υπογεγραμμένη Σύμβαση Ανάθεσης μπορεί ο ΟΣΔΕΛ να αποδώσει σε συγκεκριμένο δημιουργό το μερίδιο των δικαιωμάτων αυτών, που του αναλογεί.


ΟΣΔΕΛ
Σπίτι του Βιβλίου
Θεμιστοκλέους 73, 10683 Αθήνα
Τηλ. 210-3849100

e-mail: info@osdel.gr