Με την ολοένα και αυξανόμενη, σε καθημερινή βάση, χρήση εργαλείων μετάφρασης που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, εύλογα τίθεται το ερώτημα εάν μπορούν να αντικατασταθούν μεταφραστές και μεταφράστριες και σε ποιο βαθμό. Οι ειδικοί απαντούν ότι οι άνθρωποι εξακολουθούν να είναι απαραίτητοι, πολλώ δε μάλλον για τομείς στους οποίους η σαφήνεια είναι ζωτικής σημασίας.

Για να μιλήσουμε με αριθμούς, κάθε μήνα, πλατφόρμες όπως οι Google Translate, DeepL και ChatGPT μεταφράζουν δισεκατομμύρια λέξεις οι οποίες αφορούν θέματα ύψιστης και μη σημασίας. Τα πρώτα θέματα χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής, κυρίως αν αφορούν νομικούς ή ιατρικούς όρους, δεδομένου ότι πιθανό λάθος στη μετάφρασή τους θα μπορούσε να έχει αρνητικές ή και οδυνηρές συνέπειες. Ωστόσο, για τη μετάφραση ενός απλού κειμένου που μπορεί να αφορά κάποιο θέμα εγκυκλοπαιδικής γνώσης, τα περιθώρια λάθους είναι σαφώς σε πολύ μικρότερο βαθμό δίχως αυτό να συνεπάγεται ότι δεν χρήζουν ανάγνωσης και διόρθωσης. Στο μεταξύ, με τη χρήση εργαλείων μετάφρασης, εξοικονομείται χρόνος ο οποίος αποδίδεται στις εταιρείες σε χρήμα. Σύμφωνα δε, με εκτίμηση της Grand View Research, η αγορά των υπηρεσιών αυτόματης μετάφρασης που διατίθενται ανεξάρτητα από τις γενικές συνδρομές τεχνητής νοημοσύνης αποτιμήθηκε σε περίπου 1,4 δισ. δολάρια το 2025.

Πρόδηλο είναι ότι δεν απουσιάζουν τα προβλήματα στη μετάφραση. Καθώς ο λόγος ρέει φυσικά, καθίσταται όλο και πιο δύσκολο να εντοπιστούν τα μικρά λάθη. «Αγκάθι» αποτελούν επίσης τα ιδιώματα, η πολυσημία οποιασδήποτε λέξης και η αθλητική ορολογία. Αυτά αντικατοπτρίζονται σε έρευνα που διεξήγαγε πέρυσι η μη κερδοσκοπική οργάνωσης Open Knowledge Association (OKA), με χρηματοδότηση από τη Wikimedia.

Από τη μελέτη 119 άρθρων σε 10 ζεύγη γλωσσών και περισσότερων από 1.000 ωρών εργασίας μεταφραστών προέκυψε ότι το 27% των κειμένων που είχαν παραχθεί με ΤΝ χρειάστηκε διορθώσεις πριν από τη δημοσίευσή του. Τα τρία τέταρτα αυτών των παρεμβάσεων αφορούσαν λάθη που είχε εισαγάγει το ίδιο το σύστημα, ενώ στο 5% έως 6% των σφαλμάτων είχε αλλοιωθεί το νόημα του αρχικού κειμένου.

Ο Φρανσουά Ιβόν, διευθυντής ερευνών με ειδίκευση στην αυτόματη μετάφραση στο Γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας (CNRS), εκτιμά ότι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν σήμερα αυτά τα συστήματα καθιστά δύσκολο να φανταστούμε μια τεχνολογία που θα είναι απολύτως αξιόπιστη σε κάθε περίπτωση. Τι μέλλει γενέσθαι; Οι ειδικοί εικάζουν πως τα εργαλεία μετάφρασης θα επιφέρουν πολλαπλές λειτουργίες: ένα σύστημα θα μεταφράζει ένα άλλο θα αξιολογεί και ακόμα ένα άλλο θα βάζει τις τελευταίες πινελιές. Το στοίχημα που τίθεται είναι αν η ΤΝ μπορεί να μεταφράζει με αξιοπιστία ώστε καθείς και καθεμία να μην χρειάζεται να ελέγξει τη μετάφραση, όπως και εάν η ΤΝ μπορεί να καταλάβει την ποιότητα της μετάφρασης που δίνει, ενημερώνοντας τον εκάστοτε χρήστη εάν είναι ή όχι σίγουρη για όσα προσφέρει.

Πηγή: bbc.com